English پارسی Русский Kurdi کوردی Тоҷики بلوچی پشتو دری اردو हिन्दी Ирон گیلکی
مازرونی հայերեն آذری لری
Welcome
Login / Register

«بوذرجمهر مهر» چشم از جهان فروبست ● واپسين نماينده‌ي زرتشتيان در مجلس شوراي ملي درگذشت

به گزارش از امرداد


 

خبرنگار امرداد- فرزانه خسروي :
بوذرجمهر مهر واپسين نماينده‌ي زرتشتيان در مجلس و فرنشين يك دوره انجمن زرتشتيان تهران 22 شهریورماه در ٩٢ سالگي به شوند(:علت) بيماري و كهولت سن در كانادا درگذشت.
روانشاد بوذرجمهر مهر پزشكي خوانده بود و در رشته بافت‌شناسي و بيماري‌هاي داخلي تخصص داشت. از سال 1340 به درجه‌ي استاد تمام رسيده و در دانشگاه‌هاي تهران،‌ شهيد بهشتي،‌ آزاد و دانشگاه‌های انگلستان تدريس كرده است،‌ روانشاد سال‌ها مسوول بخش داخلي بيمارستان نفت بوده و به مدت نيم سده به تربيت جوانان دانشگاهي پرداخته است. او به زبان انگليسي و فرانسه تسلط كامل داشت. نوشتارها و پژوهش‌هاي زيادي از ايشان در نشريه‌هاي معتبر علمي چاپ شده است. از ايده‌هاي ايشان مي‌توان به ايجاد انستيتو تغذيه، اضافه كردن يد به نمك، آهن به آب، ايجاد امكانات رفاهي براي دانشجويان، اهميت به ميراث فرهنگي، رفاه اجتماعي براي معلولين و قشر آسيب پذير جامعه، ياد كرد.
بوذرجمهر مهر دانش‌آموخته رشته پزشکی است و به مدت ۵۱ سال در دانشگاه‌های تهران، شهید بهشتی و دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج به تدریس پرداخته است .
دکتر بوذرجمهر مهر واپسين نماینده زرتشتیان در مجلس شورای ملی بوده و فرزند مهربان مهر است. مهربان مهر سال‌ها کارگزار و حسابدار مجلس بوده و زیر نظر ارباب کیخسرو در مجلس کار می‌کرده است.
هفته‌نامه‌ي امرداد شادي روان روانشاد بوذرجمهر مهر را از اهورامزدا خواهان است.
گفت‌وگويي كه با روانشاد بوذرجمهر مهر در سال ١٣٩٠ داشتيم در زير بخوانيد:
برای دیدار با او لحظه‌شماری می‌کنم. زودتر از هر قرار گفت‌وگویی دم در خانه او هستم، اما نمی‌دانم باید منتظر شنیدن چه باشم. این موضوع زمانی دل‌نگراني‌ام را بیشتر می‌کند که نگاهی به پیشینه‌ي پربار او می‌اندازم. 51 سال استادی دانشگاه، دو دوره نمایندگی زرتشتیان در مجلس شورای ملی، فرنشینی انجمن زرتشتیان تهران، جانشین فرنشین انجمن شهر تهران و...
در یکی از روزهای پاییز به دیدن بوذرجمهر مهر رفتیم. زندگی- کار و تجربه‌های دکتر مهر در 89 بهاری که او به چشم خود دیده، بهانه‌ي این گفت‌وگو بود. مهر در حالی در آغاز صحبت از خود و پیشینه خانوادگی‌اش می‌گفت که هما رشیدی، همسر و دو دخترش، مهناز و مهرانه در اين گفت‌وگو، همراهی‌مان می‌کردند.
مهر، درباره‌ي پیشینه‌ي خود گفت: «من در یازدهم مهرماه 1301 خورشیدی زاده شدم. پدرم شادروان مهربان مهر و مادرم شادروان پریدخت نامدار نامور بودند. نخستين فرزند خانواده بودم و فرهنگ برادر کوچک‌ترم است که اکنون در آمریکا به سر می‌برد. دو خواهر نیز به‌نام نخستین و مهوش دارم. تا سن 6 سالگی تحت آموزش‌های پدر و مادرم در منزلمان که آن‌زمان در خیابان منوچهری بود، به سر می‌بردم.»
بوذرجمهر مهر که ابتدایی خود را در دبستان جمشیدجم و متوسطه‌‌اش را در دبیرستان فیروزبهرام گذرانده است درباره‌‌ي تحصیلات تکمیلی خود می‌افزاید: « در سال 1319 دیپلم گرفتم. بلافاصله پس از گرفتن دیپلم برای خواندن پزشکی به فرانسه رفتم اما هم‌زمان با آن، جنگ در فرانسه آغاز شد بنابراین من به ایران برگشتم و وارد رشته‌ي پزشکی دانشگاه تهران شدم.»
مهر که شوند‌(:دلیل) رفتن به فرانسه را وضعیت خوب طب آنجا بیان می‌کند، درباره‌ي شش سال دوران تحصیلش در دانشگاه تهران می‌گوید: « پرفسور اوبر لیل از فرانسه برای ایجاد رشته‌ي پزشکی به ایران فراخوانده شده بود و پس از این‌که او دانشگاه پزشکی را پایه‌گذاری کرد، 5-6 سال هم ریاست آنجا را بر دوش داشت. من پس از ورود به دانشگاه از سال دوم به عنوان انترن در وزارت بهداری مشغول کار شدم.»
دوران ادامه تحصیل دکتر بوذرجمهر مهر پس از تکمیل دوره شش ساله پزشکی دانشگاه تهران به واسطه‌ي خدمت نظام وظیفه در ارتش، یکسال متوقف می‌شود اما بي‌درنگ پس از این زمان، مهر راهی انگلستان می‌شود تا در دانشگاه post graduate- medical school of London به‌گونه‌ي ویژه بر روی بیماری‌های داخلی، ‌بررسي کند.
بازگشت او به تهران و جستجوی کار مناسب به دل‌نگرانی فکری مهر، رنگ و بویی تازه می‌بخشد تا آن‌که وی آگاهی می‌یابد که دانشگاه پزشکی تهران برای چند شغل احتیاج به آموزگار دارد.
مهر در کنکوری که براي همين برگزار شده بود، شرکت می‌کند و با موفقیت سمت دستیاری آموزشی را بر دوش می‌گیرد. روند پیشرفت دکتر بوذرجمهر مهر تا سال 1345 که وی به سمت استاد تمام، دست می‌یابد ادامه دارد، هرچند که خود دکتر از این دوران به خوبی یاد نمی‌کند و در برابر این پرسش که این دوران تدریس تا گرفتن مدرک استادی چگونه گذشت می‌گوید: «‌بسیار سخت بود، آن روزها هر کسی نمی‌توانست استاد دانشگاه شود. خدا می‌داند که برای گذراندن مراحل استادی چند بار کنکور دادم. خسته شده بودم، می‌خواستم این هدفم را کنار بگذارم.»
هم‌زمان با آموزش، دکتر بوذرجمهر مهر به عنوان پزشک داخلی و فرنشین بخش داخلی بیمارستان شرکت نفت نیز برگزیده می‌شود. وی که خاطره‌ي آن روزها را به خوبی به یاد دارد، درباره‌ي آن می‌گوید: «دولت وقت اجازه داده بود کسانی که در دانشگاه تدریس می‌کنند در بیمارستان و جاهاي غیر دانشگاهی به كار پزشكي بپردازند؛ شادروان دکتر رستم صرفه، رییس بیمارستان شرکت نفت بود. ایشان از من خواستند که به بیمارستان شرکت نفت در بخش داخلی بروم و در آنجا روزی 4 ساعت بامداد و پسين خدمت کنم.»
مهر از من می‌خواهد که در نوشتن این گفت‌وگو حتما از روانشاد رستم صرفه یاد کنم و بنویسم که او یکی از خدمتگزاران راستين زرتشتیان و ایرانیان بود.
بوذرجمهر مهر پزشکی را مهم‌ترین علاقه خود بر می‌شمارد و در برابر این پرسش که اگر پزشکی نمی‌خواندید چه دانشي را فرامی‌گرفتید، به موسیقی اشاره می‌کند و می‌گوید: «من پیش از این‌که وارد رشته‌ي پزشکی شوم ویولن می‌نواختم، حتا دوره‌ای نیز پیش استاد صبا مشغول فراگیری این ساز شدم اما از آنجایی که درس پزشکی زمان فراواني می‌گرفت دیگر نتوانستم آموختن این ساز را ادامه دهم. حتا چندي نیز برای فراگیری موسیقی با ساز پیانو تمرین کردم اما متاسفانه آن هم به جایی نرسید.»
مهر درباره‌ي این گفته‌ي خود این‌گونه توضیح می‌دهد: «دو سال پس از این‌که وارد رشته پزشکی شدم به سمت ساز پیانو گرایش پیدا کردم اما پس از مدتی باز فشار درس‌های پزشکی نگذاشت که موسیقی را دنبال کنم و به ناچار این ساز را هم رها کردم.»
البته پيانو تنها علاقه‌ي دکتر مهر نیست بلکه همسرشان نیز در زدن ساز آکاردئون آزمودگي ویژه‌ای دارند و افزون‌بر آن نیز چندي به نواختن تار مشغول بودند.
در خانه‌ي دكتر مهر تابلوهای نقاشی فراوانی هست که همسرش کشیده است. بوذرجمهر مهر که با همسر خود در سال 1335 ازدواج کرده است ابتدا درباره‌ي چگونگي آشنایی و ازدواجشان می‌گوید: «ابتدا خانواده‌ي من به شیراز رفتند و در آنجا با این خانم آشنا شدند و پس از بازگشت به تهران موضوع را با من در میان گذاشتند و من نیز در سفری به شیراز با ایشان آشنا شدم.»
هما رشیدی، همسر بوذرجمهر مهر است. خودش می‌گوید که از بچگی به کارهای هنری علاقه داشته است. او که در آشپزی و شیرینی‌پزی، مهارت بسیاری دارد، از نقاشی به عنوان اصلی‌ترین توانایی‌های خود یاد می‌كند و می‌گوید که به نقاشی از همان کودکی علاقه داشته است و آن را پیش اساتیدی چون استاد شایسته(شاگرد کمال‌الملک) و نیز پت‌گر و بازیل آموخته است. حتما تابلو تصویر اشوزرتشت که در تالار ايرج است را دیده‌ايد. تصویری که آن را می‌توان یکی از كارهاي برجسته‌ي همسر دكتر مهر برشمرد.
دکتر مهر درباره‌ي این مهارت همسرش می‌گوید: « ایشان در نقاشی استعداد فوق‌العاده‌ای دارند اما اكنون من افسوس می‌خورم که مدتی است که دیگر نقاشی نمی‌کند. ای‌کاش که او این‌کار را ادامه می‌داد.»
انگلستان، فرانسه، آلمان، اتریش، سویس، ایتالیا، سوئد، چک، بلژیک، هلند، دانمارک، ترکیه، بلغارستان، کانادا، آمریکا، استرالیا، چین، هندوستان، روسیه کشورهایی هستند که دکتر در حافظه‌ي خود به یاد دارد که به آن‌ها سفر کرده است، اما با این حال دلش نمی‌خواهد که در هیچ کدام از آن‌ها به دنیا مي‌آمد.
چگونگی آشنایی با سیاست و نحوه ورود به آن پرسش دیگری است که من از دکتر مهر پرسیدم.
«‌پدرم مدیر کل حسابداری مجلس بود و به این ترتیب در جوانی ما، پدرم ارتباطاتی با مردان سیاسی مملکت و نمایندگان دوره‌های پیشین داشت. پدرم با ارباب کیخسرو شاهرخ پيوند نزدیکی داشت. در حقیقت فکر و ذکر ما به دور مسایل و مشاغل سیاسی می‌چرخید. از همين روي پس از درگذشت دکتر اسفندیار یگانگی برای نمایندگی مجلس شورای ملی داوطلب شدم که زرتشتیان لطف کردند و به من رای دادند تا در دو دوره، نماینده مجلس باشم.»
البته این آغاز کارهای سیاسی دکتر مهر نیست، وی پیش از این نیز دو دوره در انتخابات نمایندگان انجمن شهر تهران به پیروزی دست می‌یابد که یک‌بار آن به سمت جانشینی فرنشینی( نايب‌ریيسی) انجمن شهر تهران می‌رسد.

ويژگي نمايندگان اقليت
دکتر مهر که در زمان نمایندگی خود، بزرگ‌ترین کارش را پیدا کردن راهكاري برای حل مشکل زمین‌های تهران‌کاخ می‌داند درباره‌ي ویژگی نماینده‌ي اقلیت‌های دینی در آن زمان می‌گوید: «نماینده‌ي مجلس برای اقلیت دو نوع مسوولیت دارد. یکی از آن مسوولیتی است که به شکل مدون و نوشته‌شده است که آن، وظیفه‌ي همه‌ي نمایندگان است و دوم تحت فشار و ناراحتی بودن ما نمایندگان {نمایندگان اقلیت‌های دینی} بود که در آن زمان آثارش در جاهاي گوناگون کشور وجود داشت.»
بوذرجمهر مهر چندي را هم‌زمان با زمان نمایندگی خود عهده‌دار فرنشینی انجمن زرتشتیان تهران نیز می‌شود اما پیش از انجام هر کاری به انقلاب برخورد می‌کند.
فرنشین انجمن زرتشتیان تهران در گردش 32 درباره انقلاب سخنی نمی‌گوید و من خود را وادار می‌کنم که بپرسم پس از انقلاب چه کردید؟
وی پاسخ می‌دهد: «به دانشگاه بازگشتم و به تدریس مشغول شدم. ابتدا در دانشگاه تهران آموزش دادم. سپس به دانشگاه شهید بهشتی رفتم و پس از آن استاد دانشگاه پزشکی آزاد اسلامی کرج شدم که البته فرنشين آن دانشگاه نیز بودم.»

شاخص‌ترین چهره‌های خدمتگزار جامعه زرتشتی
از دیدگاه وی ارباب کیخسرو شاهرخ و ارباب رستم گیو شاخص‌ترین چهره‌های خدمتگزار جامعه زرتشتی بودند، هر چند که ارباب جمشید جمشیدیان و دکتر اسفندیار یگانگی هم چهره‌های مهم و تاثیرگذاری بودند که بایستی به آن اشاره کرد.
گفت‌وگوی ما با دکتر بوذرجمهر مهر بیش از دو ساعت به درازا کشید.
برای پرسش پاياني گفت‌وگو از وی خواستم تا سخنی با جوانان جامعه‌اش داشته باشد، وی که الگوهای خود را در زندگی‌اش، پدر و مادرش معرفی می‌کند در پاسخ من می‌گوید: «حتما آینده‌ي جامعه ما به جوانان ما و کار آن‌ها و دانش آن‌ها و رفتار آن‌ها نیاز خواهد داشت. همان‌گونه که می‌دانید شمار زرتشتیان نسبت به جامعه‌ي ایران بسیار کم است و بنابراین از این شمار کم توقع معجزه نمی‌توان داشت اما همین شمار بایستی به تحصیل دانش و اخلاق و آن‌چه که اشوزرتشت در عین کمال ولی سادگی فرموده "اندیشه و گفتار و کردار نیک" بعلاوه دانش و علم بپردازند.»

Post your comment

Comments

Be the first to comment

Sign in or sign up to post comments.

Related articles